Samoocena – do czego może prowadzić?

Samoocena w naszym życiu odgrywa niezwykle ważną rolę. To, jak postrzegamy siebie samych ma ogromny wpływ na to jakimi jesteśmy ludźmi, a także na to, jak będziemy się zachowywać w danej sytuacji. Wyobraźmy sobie, że występujemy publicznie. Zapewne każdy z Was był w takiej sytuacji. Mogło to być wystąpienie w klasie, wykład czy nawet zebranie działu. To, jak się naszykujemy zależy od nas. Natomiast jak będziemy siebie oceniać po przemówieniu zależy od naszej samooceny. Nawet jeśli ktoś powie, że dobrze nam poszło a mamy ją niską, nie będziemy skłonni uwierzyć w słowa zapewnienia.

Czym jest samoocena?

To nic innego jak nasza postawa wobec własnej osoby, która wpływa na zakres zachowań, zarówno w sferze osobistej jak i społecznej. Jej podstawą jest wiedza pewnych sądów i opinii, którą wyrażamy wobec samego siebie. Ważną rzeczą,którą należy pamiętać jest fakt, że samooceny uczymy się od małego. To, jak będziemy traktowani przez autorytety ( w młodszym wieku są to rodzice, dziadkowie) wpłynie na postrzeganie nas samych. Dlaczego opinie innych osób są ważne w budowanie zdania o sobie samym? Ponieważ na podstawie zdania innych zaczynamy postrzegać to, jak postępujemy/zachowujemy się/ wyglądamy jest poprawne. Jeśli nasze wybory spotkają się z aprobatą, wówczas myślimy o sobie pozytywnie. Jednak jeśli od małego wmawiają nam, że jesteśmy do niczego i nigdy nic nie osiągniemy, istnieje prawdopodobieństwo, że tę opinię przyjmiemy jako prawdę. Jakie mogą być konsekwencje? Zaczniemy rozpatrywać każde zrządzenie losu jako potwierdzenie tego, że rzeczywiście jest tak, jak mówią inni. I w drugą stronę – jeśli wiecznie nas chwalono, nagradzano to o własnej osobie możemy mieć wysokie mniemanie.

Jakie mogą być konsekwencje niskiej/wysokiej samooceny?

Niska samoocena może doprowadzić do sytuacji, w której człowiek ma problem z przystosowaniem się w otoczeniu. Kiedy nie wierzymy w samego siebie, każdy, nawet najmniejszy ruch będziemy odczytywać jako porażkę – a więc po co się starać? Ponadto, zaczynamy porównywać się z innymi ludźmi. I to pod różnymi względami – poziomu wiedzy, statusu społecznego, ekonomicznego, czy nawet wyglądu. W związku z tym jesteśmy wobec siebie coraz bardziej krytyczni. Nie dostrzegamy małych sukcesów, mamy nierealne oczekiwania od własnej osoby i stawiamy sobie za wysokie wymagania. Jesteśmy zdania, że nic dobrego nas w życiu nie spotka, że napotykamy wszystkie nieszczęścia i na nikogo nie zasługujemy. Bo przecież jak kogoś takiego jak ja miałoby spotkać coś dobrego?

Przeciwieństwem jest sytuacja zbyt wysokiej oceny. Może ona rodzić w nas poczucie wyższości. Takie osoby traktują innych zero – jedynkowo i uważają się za kogoś lepszego. Mają silne przekonanie, że znacznie przewyższają innych pod każdym względem. Natomiast pojawia się pytanie czy rzeczywiście tak jest? Czy nie jest to czasem reakcja pozorna? Takie postrzeganie siebie ma też dużą wadę – ciągle staramy się udowodnić naszą wyższość oraz to, że pod każdym względem jesteśmy lepsi od innych. To kosztuje nas dużo stresu i zdrowia. W porównaniu do osób o niskiej samoocenie, porażka jest bardzo źle przyjmowana. Ktoś, kto nie jest odporny na krytykę nie będzie miał scenariusza postępowania – może więc przejawiać zachowania agresywne.

Jak poprawnie postrzegać samego siebie?

Pamiętajmy, że jesteśmy ludźmi i mamy zarówno wady jak i zalety. Bez względu na to, jakie mamy zdanie na własny temat. Problem w tym, że często postrzegamy tylko jedno z nich. Skupiając się na wadach mamy ciągłe poczucie niskiej samooceny – bo to właśnie wady szybciej ,,wypływają” w naszych myślach. Z drugiej strony myśląc jedynie o zaletach, mamy zaburzoną samokrytykę. Najważniejsze jest wypośrodkowanie obu tych cech. Poznawajmy swoje słabe strony i traktujmy je jako wyzwanie albo jako miejsce do rozwoju. Uczmy się także silnych atutów i umiejmy je doceniać i przyjmować.

Na zakończenie, chciałabym pokazać krótkie, lecz treściwe reklamy. Zachęcam do dokonania własnej refleksji dotyczącej nas samych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *